W maju 1942 w ramach Armii Krajowej utworzono - niezależnie od funkcjonującego od 1940 Związku Odwetu - nowy organ walki bieżącej o kryptonimie "OSA" [Organizacja Specjalnych Akcji Bojowych] - dowodzony przez ppłk. sł. st. korpusu geograficznego Józefa Szajewskiego "Philipsa", którego zastępcą i szefem operacyjnym oddziału był do listopada 1942 por. sł. st. piech. Zdzisław Pacak-Kuźmirski "Andrzej", a następnie por. Jan Papiewski "Jerzy" - "Wąsacz".

II zastępcą komendanta "OSY"-"Kosy" [szefem sztabu] przez cały czas jej istnienia był por. Mieczysław Kudelski "Wiktor".

Szefem wywiadu dywersyjnego był chor. "Rayski". Łączniczką oddziału, a następnie członkiem utworzonego w styczniu 1943 zespołu wywiadowczego, była Irena Klimesz "Bogna" [później w wywiadzie "Parasola"].

Była to mała, niemal autonomiczna "organizacja", działająca na terenie całej Generalnej Guberni, a od grudnia 1942 sięgająca nawet w głąb Rzeszy, podporządkowana bezpośrednio Komendantowi Głównemu AK i wykonująca akcje bojowe na jego bezpośrednie rozkazy.

Do końca listopada 1942 "Osa" składała się ze sztabu i dwóch zespołów bojowych: warszawskiego i krakowskiego. Od grudnia datuje się istnienie trzeciej komórki dywersyjnej działającej na terenie Rzeszy i noszącej kryptonim "Zagralin" [od zagranicznych linii kolejowych, które zamierzano atakować]. Komendantem "KOSY" "Zagra - Lin" był por. sł. st. piech. Bernard Drzyzga "Jarosław".

ppor. Jerzy Kleczkowski

"Jurek"

Warszawski zespół "Osy" dowodzony przez ppor. "Jurka" Jerzego Kleczkowskiego liczył ok. 40-50 żołnierzy.

Dowódcą krakowskiego oddziału "KOSY 30" był por. sł. st. piech. Edward Madej "Felek" - "Bolek".

1 marca 1943 roku oddział bojowy "OSA" wcielono do tworzonego od listopada 1942 Kedywu KG AK.

Po przeniesieniu jednostka funkcjonująca dotąd w V Oddz. Sztabu lecz podlegająca wyłącznie Komendantowi Głównemu AK, podporządkowana została płk. "Nilowi" i zmieniła kryptonim na "Kosa 30".

Głównym zadaniem "Kosy" była "dywersja osobowa": likwidacja niemieckich osobistości z kręgów policyjno-administracyjnych. 

20.IV.1943 warszawski zespół "KOSY" wykonał w Krakowie zamach na Wyższego Dowódcę SS i policji w Generalnej Guberni SS-Obergruppenführera Friedricha Wilhelma Krügera.

Friedrich Wilhelm Krüger

Jednak rzucone pod rozpędzony samochód "Filipinki" nie zabiły Niemca, a jedynie go raniły.

Wiosną 1943 "Zagralin" wykonał zamachy bombowe na dworcach kolejowych w Berlinie i we Wrocławiu.

5 VI 1943 w kościele św. Aleksandra przy pl. Trzech Krzyży ekipa Gestapo aresztowała około pięćdziesięciu członków oddziału "KOSA 30", którzy wbrew zasadom konspiracji brali udział w ślubie swego kolegi ppor. "Marynarza" [Mieczysława Uniejewskiego].

kościół św. Aleksandra

Aresztowania uniknęli wtedy dowódca warszawskiej "Kosy" ppor. "Jurek" i chor. "Rayski". 17 września 1943 Niemcy rozstrzelali 14 żołnierzy "Kosy" [w tym 2 kobiety] aresztowanych na pl. Trzech Krzyży.

Byli to:

Tadeusz Battek "Góral"

Władysław Gabszewicz "Władek"

Andrzej Jankowski "Czesław"

Mieczysław Jarnicki "Jarema"

Andrzej Komierowski "Andrzej"

Anna Kośmińska "Basia"

Krystyna Milli

Jan Papis vel Papiewski "Jerzy" - "Wąsacz"

Stefan Syrek "Niusiek"

Jerzy Trzaska-Durski "Jurek"

Władysław Welwet "Miś".

Pozostałych wywieziono do obozów lub ślad po nich zaginął.

Po otrząśnięciu się z klęski, z-ca dowódcy "KOSY" por. "Wiktor" próbował odtworzyć oddział w oparciu o ocalałych, ale 12 lipca 1943 i on także został ujęty przez Gestapo.

Ocalałych z pogromu członków "KOSY" [ok. 10 żołnierzy] wcielono do OS "Poli" i w ramach tego oddziału wzięli udział w akcji "Góral". Następnie przerzucono ich w teren, aby w ten sposób osłonić ich przed dalszymi aresztowaniami.