Batalion"Pięść"

Organizacja Baonu Specjalnego nastąpiła w drugiej połowie lipca 1944. Batalion miał się składać z oddziałów specjalnych kontrwywiadu Komendy Głównej AK. Dowódcą został był mjr sł. st. "Okoń" Alfons Kotowski. Trzonem batalionu został Oddział Wykonawczy Bezpieczeństwa Kontrwywiadu 993/W w sile około 120 ludzi. Był to oddział ostrzelany w akcjach ulicznych i dobrze uzbrojony. W batalionie stanowił 1-szą kompanię [od 2.VIII.1944 kryptonim "Zemsta"]. Dalszy jego skład stanowić miały: oddział 993/P [policja granatowa] oraz inne pomniejsze oddziały jak: 998/W, "65" oraz tzw. oddział legalizacji "WD-68", od pseudonimu dowódcy zwany plutonem "Agatona".

1 VIII 1944: żołnierze Batalionu Specjalnego udają się na miejsce koncentracji

Mobilizacja batalionu przed godziną "W" na Cmentarzu Ewangelickim przebiegła słabo. Powodem był [podobno] wydany w ostatniej chwili rozkaz Komendanta Głównego AK, o zachowaniu pewnych służb w utajnieniu, dla ewentualnej przyszłej konspiracji po wejściu Sowietów. I tak: oddział 993/W - stawił się w komplecie, oddział policyjny stawił się w 20%, z plutonu "Agaton" stawiło się 20 ludzi. Inne oddziały składowe na miejsce koncentracji nie dotarły.

1.VIII.1944 - przed godziną "W", koncentracja plutonu "Agaton" na cmentarzu Ewangelickim. Z niemiecką flagą pozuje mjr "Okoń" [Alfons Kotowski] - dowódca baonu "Pięść". Pod drzewem stoi zaparkowany Fiat należący do oddziału por. "Agatona". W ciągu następnych dni właśnie tym "samochodzikiem" odbywać się będzie ewakuacja rannych do szpitala Jana Bożego na Bonifraterskiej.

Stanowisko na dachu "domu grabarza".

Początkowo, jak całe zgrupowanie "Radosław", batalion miał być w odwodzie KG AK, w praktyce już drugiego dnia wszedł do walk obronnych, na różnych odcinkach Woli. W dniu 5.VIII.1944, na rozkaz ppłk. "Radosława", mjr "Witold" [d-ca baonu "Czata 49"] poprowadził kontrnatarcie batalionu oraz plutonów z baonu "Pięść" przeciwko oddziałom atakującym od strony Woli. Natarcie w rejonie ulic: Tyszkiewicza, Gostyńskiej, Płockiej i Działdowskiej oraz pl. Opolskiego, po początkowym powodzeniu i odrzuceniu Niemców od atakowanego przez nich cmentarza Ewangelickiego, załamało się na otwartej przestrzeni w rejonie ul. Płockiej. W wyniku znacznych strat w zabitych i rannych oraz wobec niemożliwości sforsowania otwartego terenu obłożonego ogniem zaporowym, powstańcy wycofali się na pozycje wyjściowe.

Baon "Pięść" w ciężkich walkach dotrwał do 11.VIII.1944, kiedy ostatecznie Wola została utracona. Dowódca zdziesiątkowanego batalionu mjr "Okoń" 9.VIII.1944 został mianowany dowódcą Grupy "Kampinos" i następnego dnia odszedł do puszczy.

Pogrzeb ppor. "Naprawy" - baon "Pięść". Po śmierci ppor. "Naprawy", Leona Bąka ps. "Doktur" i Jerzego Szaniawskiego ps. "Słoń", kompania "993/W", 2 VIII 1944 przybrała nazwę "Zemsta", a Batalion Specjalny otrzymał nazwę "Pięść".

Z Woli batalion dowodzony przez kpt. "Hersego" przeszedł na Stare Miasto. Tam walczył m.in. w ruinach getta, potem o magazyny oraz dwie szkoły na Stawkach, bronił barykadę na Muranowskiej, wespół z "Brodą 53" walczył o szpital Jana Bożego, kościół Panny Marii, barykady na Zakroczymskiej i Mostowej.
Po nieudanej próbie przebicia do Śródmieścia, w dniach 1-2 września większa część batalionu przeszła kanałami do Śródmieścia, natomiast grupa 14 ludzi z dowódcą kompanii por. "Porawą" przeszła na Żoliborz. W Śródmieściu dwa plutony walczyły w rejonie Książęcej i Czerniakowskiej, osłaniając od zachodu zgrupowanie "Radosław". Pluton "Pięści" walczył na odcinku ppłk. "Bogumiła" - Władysława Garlickiego, broniąc Instytutu Głuchoniemych, gmachu YMCA i willi Pniewskiego w al. Na Skarpie. Pluton "Agaton" pełnił służbę ochrony Sztabu KG AK w "małej Paście" na ul. Piusa XI nr 19.

Por. cc "Kubuś" Stefan Bałuk, w czasie okupacji w Oddziale Legalizacji "Wd-68" - "Agaton", w czasie Powstania Warszawskiego w plutonie "Agaton" baonu "Pięść", następnie w Kampinosie i w oddziale osłonowym K-dy Gł. AK.

Autor licznych zdjęć z Powstania Warszawskiego.

Grupa 14 ludzi z Żoliborza przeszła do Puszczy Kampinoskiej, gdzie w ramach Grupy "Kampinos" odtworzono kompanię "Zemsta" w sile 120 ludzi pod dowództwem por. "Porawy". Kampinoska "Zemsta" osłaniała w walce obóz zgrupowania od strony północnej, tj. od Modlina, Kazunia, Sowiej Woli i Cybulic. Podczas wycofywania się zgrupowania na południe, "Zemsta" w walkach osłonowych doszła w rejon Żyrardowa, Jaktorowa, gdzie wraz z częścią Grupy "Kampinos" została rozbita [operacja "Sternschnuppe"]. 25 żołnierzy zdołało dotrzeć w rejon Drzewicy i Opoczna - tam część zasiliła pododdziały 25. pp AK Ziemi Kieleckiej, w których walczyli do wejścia Armii Czerwonej w styczniu 1945.


W czasie Powstania Warszawskiego przez batalion "Pięść" przewinęło się łącznie 350 ludzi.

sierpień 1944

Dowódca mjr. "Okoń" Alfons Kotowski,
zastępca dowódcy - kpt. "Herse" Zbigniew Szarawa,
szef wywiadu wew. - kpt. "Fez" Felicjan Zawadzki
Szef batalionu - st. sierż. "Góra" Jan Matuszczyk
Kwatermistrz - pchor. "Gozdawa" Janusz Radke, poległ 10.08.1944
adiutant - ppor. "Włodek" Edward Ślusarczyk
lekarz - ppor. "Marian" Marian Zbierski, poległ 27.08.1944
dowódca pocztu - plut. pchor. "Oksza" Rudolf Kloss

1. kompania "Zemsta" -
por. "Porawa" Stefan Matuszczyk
szef kampanii - sierż. "Nieśmiały" Ludwik Buczyński
I pluton - ppor. "Prawy" Józef Budzyński
II pluton -
ppor. "Naprawa" Tadeusz Towarnicki, poległ 1.VIII.1944 - Wola

ppor. "Henryk" Kazimierz Barszczewicz, poległ 27.VIII.1944 - Nowe MIasto
III pluton - sierż. pchor. "Andrzejewski" Andrzej Zawadzki,

por. Jan Kowalczyk "Kieł"

2. kompania - NN "Ryś"
I pluton "policyjny" - ppor. Marian Kamiński "Pionek"

3. kompania -
por. cc "Agaton" Stanisław Jankowski.

kompania "Zemsta II" - Kampinos

dowódca - por. "Porawa" Stefan Matuszczyk
szef kompanii - st. sierż. "Długi" Władysław Nowakowski, poległ 29.IX.1944
kwatermistrz - st. sierż. "Góra" Jan Matuszczyk, poległ 29.IX.1944

I pluton - ppor. "Prawy" Józef Budzyński
II pluton - ppor. "Kamil" Władysław Ludwik, poległ 29.IX.1944
III pluton - ppor. "Platon" Jan Makowiecki