Wacław Piotr Janaszek "BOLEK"

kpt. Wacław Janaszek - lata 30-te

1903 - 1944

Przybrane nazwiska: Franciszek Łyżniak, Wacław Seydlitz, Wacław Wolski.

Pseudonimy: Bolek, Jaryna, Wacek.

Oficer służby stałej saperów WP: kapitan [1935], major [11 XI 1941], podpułkownik [IX 1944].

Urodzony 1 grudnia 1903 w Radomiu, syn Józefa, pracownika kolei, i Genowefy Kubickiej.

Uczył się w gimnazjum kolejno: w Radomiu, od 1915 [po ewakuacji rodziny w głąb Rosji] w Kijowie i Woroneżu, a od 1918 ponownie w Radomiu.

Od maja 1920 uczeń Korpusu Kadetów Nr 2 w Modlinie i tam w czerwcu 1923 otrzymał świadectwo dojrzałości.

Od czerwca do października 1920 służył ochotniczo w WP w 3. pp Legionów.

Ukończył Kurs Doszkolenia Kadetów przy Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie [sierpień-październik 1923] i Oficerską Szkołę Inżynierii w Warszawie [październik 1923 - wrzesień 1926] z I lokatą. Następnie młodszy oficer 5. pułku saperów, od grudnia 1927 był tam oficerem oświatowym. W 1928 przeniesiony do Batalionu Szkolnego Saperów, a w sierpniu 1929 - do Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie, od października 1930 był tam członkiem Komisji Doświadczalnej.

W 1936-1938 ukończył Wyższą Szkołę Inżynierii w Warszawie uzyskując tytuł inżyniera wojskowego. Od stycznia 1939 oficer batalionu mostowego.

W kampanii wrześniowej 1939 oficer w dowództwie saperów sztabu Armii "Pomorze", następnie uczestniczył w obronie Warszawy.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkał kolejno przy ul. Siennickiej 9, Kazimierzowskiej 69 i od 1941 przy ul. Stalowej 47, używając kolejno nazwisk: Wacław Seydlitz, Wacław Wolski i Franciszek Łyżniak.

W konspiracji od jesieni 1939 wchodził w skład tzw. "sztabu dywersji" [referatu IIIc] Dowództwa Głównego SZP, kierowanego przez mjr. Franciszka Niepokólczyckiego, a po utworzeniu Związku Odwetu we wrześniu 1940 wszedł w skład ZO K-dy Gł. ZWZ - AK pod pseudonimem "Wacek".

Mianowany majorem służby stałej rozkazem L.21/BP z 11 XI 1941.

Jednocześnie od wiosny 1940 był komendantem Okr. Warszawa-Miasto i Powiat Polskiej Organizacji Zbrojnej [POZ] pod pseudonimem "Jaryna" i redaktorem wydawanej przez tą organizację od lutego 1940 fachowego miesięcznika "Żołnierz Polski".

Z ramienia POZ obok płk. "Szeligi" Hieronima Suszczyńskiego podpisał jesienią 1942 umowę scaleniową z AK i od grudnia 1942 był szefem sztabu Kedywu K-dy Gł. AK pod pseudonimem "Bolek".

Od czerwca do lipca 1944 zastępował go na tym stanowisku kpt. "Sawa" Mieczysław Kurkowski.

W Powstaniu Warszawskim szef sztabu i zastępca d-cy zgrupowania "Radosław" [ppłk. Jana Mazurkiewicza], po jego ciężkim zranieniu od 11 VIII 1944 dowodził zgrupowaniem.

W nocy z 21/22 sierpnia dowodził wydzieloną ze zgrupowania grupą uderzeniową [2 kompanie z baonu "Zośka" i 2 kompanie z baonu "Czata 49"] w drugim ataku na Dworzec Gdański.

Wola, pierwsze dni sierpnia. Od lewej: mjr. "Bolek", gen. "Bór", ppłk "Radosław", kpt. "Szymon".

Ciężko ranny 25 VIII 1944 przy ul. Koźlej i ewakuowany kanałami do Śródmieścia-Północ, następnie na Powiśle, gdzie 27 IX 1944 został zamordowany przez Niemców razem z kpt. "Sawą" w szpitalu powstańczym zorganizowanym w szkole powszechnej przy ul. Drewnianej 8.

Pośmiertnie mianowany podpułkownikiem służby stałej.

Ulica Drewniana 6/8 róg Dobra 41, budynek Publicznych Szkół Powszechnych nr 34 i 41 - stan z 1937 roku. W czasie Powstania Warszawskiego w gmachu zorganizowano powstańczy szpital polowy, w którym Niemcy 27 września 1944 zamordowali 22 rannych.

 

 

Odznaczony:

 

Krzyżem Walecznych - x 3
Virtuti Militari V klasy

Kamienna tablica na budynku szkoły przy ul. Drewnianej 8

 

Jego nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej w 1963 w Szkole Podstawowej przy ul. Drewnianej 8.

Dziękuję Maciejowi Janaszkowi za udostępnienie mi zdjęcia ojca.

powrót