Mieczysław Kurkowski "SAWA"

1908 - 1944

Przybrane nazwisko: Mieczysław Kiernowski,

pseudonimy: Mietek, Sawa.

Oficer służby stałej piechoty WP: porucznik [1936], kapitan [11 XI 1943], major [VIII 1944].

Urodzony 10 stycznia 1908 w Podbrodziu, pow. święciański, syn Kazimierza i Antoniny Ostrowskiej. 

Po śmierci rodziców wychowywała go ciotka w Wilnie. Od 1925 uczył się tam na Wydziale Budowlanym Państwowej Szkoły Technicznej, otrzymując w czerwcu 1930 świadectwo dojrzałości. 

Po odbyciu służby wojskowej w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 5 w Krakowie [VIII 1930 - VI 1931] postanowił pozostać w wojsku. 

Ukończył Szkołę Podchorążych Inżynierii w Warszawie [X 1930 - VIII 1934] i następnie służył jako dowódca plutonu kolejno w 3. i 20. batalionie saperów.

W kampanii wrześniowej 1939 dowódca 1. kompanii 20. batalionu saperów 20. DP, uczestniczył m.in. w obronie Warszawy.

W czasie okupacji mieszkał pod nazwiskiem Mieczysław Kiernowski przy ul. Wilczej 57, a od 1943 przy ul. Chłodnej 6.

W konspiracji od października 1939 w SZP-ZWZ-AK w Warszawie. 

Od końca 1939 wchodził w skład tzw. sztabu dywersji [referatu IIIc] Dowództwa Głównego SZP, a od lutego 1940 był dowódcą patrolu saperów "Praga".

Po utworzeniu Związku Odwetu [kwiecień 1940] od maja tego roku był dowódcą jednego z dwóch pierwszych patroli ZO w Warszawie.

Mianowany kapitanem służby stałej rozkazem L.21/BP z 11 listopada 1941.

Po zorganizowaniu latem 1942 jednostki dyspozycyjnej ZO [kolejne kryptonimy: "Motor"-"Sztuka"-"Deska"-"Broda"] dowodził jednym z jej zespołów, następnie objął dowództwo Oddziałów Specjalnych "Jerzy" [późniejszy baon "Zośka"] i "Sęk", pełniąc także funkcję zastępcy mjr. Jana Kiwerskiego "Lipińskiego", dowódcy "Motoru".

W nocy z 16/17.XI.1942 w ramach akcji "Odwet kolejowy" dowodził patrolem saperskim, który wysadził pociąg pod Białą Podlaską.

W dniu aresztowania "Rudego" [23 III 1943], "Zośka" i "Orsza" spotkali się z nim w celu uzyskania zgody dowództwa Kedywu na zaatakowanie policyjnej "budy". "Mietek" pod nieobecność swojego przełożonego nie czuł się kompetentnym do wydania zgody.

Usiłował nawiązać kontakt z dowódcą "Motoru" - bezskutecznie.

Dopiero trzy dni później, po powrocie do Warszawy, mjr. "Lipiński" wydał zgodę na akcję pod Arsenałem.

"Mietek" dowodził 19.V.1943 akcją odbicia więźniów pod Celestynowem.

Od grudnia 1943 do maja 1944 dowódca "Sztuki" - "Deski", Oddziału Dyspozycyjnego Kedywu KG AK.

Od czerwca do lipca 1944 zastępował mjr. Wacława Janaszka "Bolka" na stanowisku szefa sztabu Kedywu KG AK.

W konspiracji używał pseudonimu "Mietek".

W czasie Powstania Warszawskiego pod zmienionym pseudonimem "Sawa" dowodził odwodem zgrupowania Kedywu KG ppłk. "Radosława".

We wniosku awansowym ppłk "Radosław" pisał o nim:

"Spokojny, zrównoważony, w walkach ostatnich dni na ciężkich odcinkach bojowych i w trudnych sytuacjach wyróżniał się zdecydowanie w walce, rozumną oceną sytuacji i umiejętnym wyciąganiem wniosków. W dowodzeniu oddziałem pewny".

W drugiej połowie sierpnia 1944 mianowany majorem służby stałej.

Ciężko ranny 25 VIII 1944, stracił nogę. Przebywał w szpitalu powstańczym na ul. Długiej 7, następnie ewakuowany kanałami do Śródmieścia i stamtąd na Powiśle. Zamordowany przez Niemców 27 września 1944 w szpitalu polowym zorganizowanym w Szkole Powszechnej przy ul. Drewnianej 8 razem z ciężko rannym szefem sztabu Kedywu KG AK mjr. "Bolkiem".

Ulica Drewniana 6/8 róg Dobra 41, budynek Publicznych Szkół Powszechnych nr 34 i 41 - stan z 1937 roku. W czasie Powstania Warszawskiego w gmachu zorganizowano powstańczy szpital polowy, w którym Niemcy 27 września 1944 zamordowali 22 rannych.

Kamienna tablica na budynku szkoły przy ul. Drewnianej 8

 

 

Odznaczony:

 

Krzyżem Walecznych [dwukrotnie: wrzesień 1939 i 1944]
Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy

 

Jego nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej w 1963 w Szkole Podstawowej przy ul. Drewnianej 8.

Jego żona, Romana Hanula I voto Kostrzewska, urodzona 25 II 1915 we Lwowie, nauczycielka, była łączniczką w Kedywie KG AK, pseud. "Roma".

Zmarła 21 XII 1974 w Warszawie.

Odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami [1944].

powrót