Karol Jan Ziemski "Wachnowski"

1895 - 1974

Pseudonim: Wachnowski.

Dyplomowany oficer służby stałej piechoty WP: podpułkownik [1934], pułkownik [1943], generał brygady [1.I.1964].

Urodzony 27 maja 1895 we wsi Nasutów, pow. lubartowski, syn Józefa i Adeli Płós.

Od września 1906 uczył się w Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Lublinie i tam w czerwcu 1914 otrzymał świadectwo dojrzałości.

Powołany w maju 1915 do armii rosyjskiej, po ukończeniu szkoły oficerskiej w Kijowie walczył na froncie rumuńskim. Od stycznia 1918 służył w I Korpusie Polskim na Wschodzie gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego, a po jego rozwiązaniu w czerwcu 1918 wrócił do kraju.

Krótko studiował na Wydziale Inżynierii Lądowej PW [od października], ponieważ już w listopadzie 1918 wstąpił ochotniczo do WP. Współorganizator Warszawskiego Batalionu Legii Akademickiej [późniejszy 36. pp Legii Akademickiej], z którym wyruszył na odsiecz Lwowa. Był dowódcą kompanii, batalionu i kwatermistrzem 36. pp aż do 1927. Od 1927 rejonowy komendant WF i PW przy sztabie 28. DP, potem przy sztabie DOK I Warszawa.

Po ukończeniu WSWoj. [1930-1932] kolejno dowódca batalionu i kwatermistrz 36. pp, od 1933 dowódca batalionu 70. pp, od 1934 wykładowca, a od lutego 1935 dyrektor nauk i zastępca komendanta Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od 1938 członek ZG Towarzystwa Wiedzy Wojskowej.

W 1938 mianowany dowódcą 36. pp Legii Akademickiej, dowodził nim także w czasie kampanii wrześniowej 1939 w składzie 28. DP, m.in. w obronie Modlina [został wówczas ranny]. Po kapitulacji twierdzy przebywał w szpitalu w obozie jenieckim w Działdowie, a po zwolnieniu zamieszkał w swojej willi w Rembertowie.

W czasie okupacji pracował jako urzędnik w dziale finansowym magistratu m.st. Warszawy.

W konspiracji od lutego 1940, komendant oddziałów wojskowych Polskiego Związku Wolności. Od 1942 po ppłk. "Luboniu" Kazimierzu Bąbińskim szef Wydz. Wyszkolenia Piechoty w Oddz. III K-dy Gł. Armii Krajowej w stopniu podpułkownika dyplomowanego. Autor "Instrukcji walki powstańczej", wydanej konspiracyjnie prawdopodobnie w 1943.

W Powstaniu Warszawskim zastępca komendanta Okr. Warsz. AK płk. "Montera", który 7 sierpnia 1944 powierzył mu stanowisko dowódcy Grupy "Północ" [rozwiązanej 5.IX.1944]. Kierował obroną Starego Miasta od 7.VIII do 1.IX.1944. Współorganizator próby połączenia Starówki z Żoliborzem [21/22.VIII] i przebicia oddziałów staromiejskich do Śródmieścia-Północ [30/31.VIII].

Sztab Grupy "Północ", od lewej: płk. Wachnowski", płk. "Jesion" [Stanisław Klepacz, kwatermistrz Grupy], mjr "Róg" [Stanisław Błaszczak].

Sztab Grupy "Północ" po przejściu do Śródmieścia: w hełmie słynny dowódca żandarmerii staromiejskiej mjr. "Barry", trzeci od prawej stoi płk. "Wachnowski". 5.IX.44 Grupa "Północ" została rozwiązana, a płk "Wachnowski" przeszedł do sztabu płk. "Montera".

Rozkazem Naczelnego Wodza z 11/12 sierpnia 1944 mianowany pułkownikiem służby stałej ze starszeństwem z 1943. Od 4 września [rozkazem z dnia poprzedniego] zastępca płk Antoniego Chruściela "Montera", komendanta Okr. Warszawa AK, dowodzącego całością sił powstańczych. Kiedy 20.IX.1944 "Monter" został dowódcą Warszawskiego Korpusu AK płk "Wachnowski" nadal był jego zastępcą. 30.IX.1944 jako reprezentant Dowódcy AK gen. "Bora" Komorowskiego, w ożarowskim sztabie von dem Bacha brał udział w rozmowach na temat kapitulacji żoliborskiego zgrupowania AK ppłk "Żywiciela" [Mieczysław Niedzielski]. Tego samego dnia, po południu udał się do kwatery "Żywiciela", któremu przekazał rozkaz złożenia broni.

Po kapitulacji Powstania Warszawskiego jeniec niemieckich oflagów.

Po uwolnieniu z niewoli niemieckiej był od maja 1945 komendantem ośrodków skupiających byłych polskich jeńców wojennych i szefem Polskiej Misji Łącznikowej w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec. Po demobilizacji w czerwcu 1947 osiadł na stałe w Londynie.

Współorganizator Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, utworzonego z żołnierzy 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka, 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Sosabowskiego oraz żołnierzy WP i AK uwolnionych z niewoli niemieckiej.

Na I Zjeździe stowarzyszenia 1.XI.1946 w Haren-Ems, w brytyjskiej strefie okupacyjnej, został wybrany prezesem jego Rady i pozostawał nim przez 20 lat. Należał również od 1946 do założycieli, następnie od 1948 był przewodniczącym Koła AK w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec. Na I Zjeździe Koła AK [15-16 marca 1947 w Londynie] wybrany do RN, w 1948-1949 był jej wiceprzewodniczącym, a następnie członkiem RN i jednocześnie od 1962 - członkiem Głównego Sądu Koleżeńskiego Koła AK.

W 1963 powołany w skład Rady Narodowej na uchodźstwie.

Na VIII Zjeździe Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w 1966 ponownie wybrany jego przewodniczącym.

Przewodniczący Komisji Krzyża Armii Krajowej, ustanowionego w 1966.

Mianowany generałem brygady w stanie spoczynku ze starszeństwem z 1 stycznia 1964.

Zmarł w Londynie 17 stycznia 1974.

 

Odznaczony:

 
Krzyżem Walecznych x 3 - po raz pierwszy 1921, po raz trzeci 28.IX.1944
Virtuti Militari V klasy - 1921
Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami - 1925
Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta - 1937
Virtuti Militari IV klasy - 29.IX.1944

Virtuti Militari III klasy - 28.VIII.1944

 

 

powrót