Grupa Artyleryjska

"GRANAT"

Dowódca grupy mjr Kazimierz Falewicz ps. "Antoni". Historia oddziału rozpoczęła się w noc sylwestrową 31 grudnia 1939. Zorganizowano wówczas ucieczkę ze Szpitala Maltańskiego przy ul. Senatorskiej w Warszawie mjr. art. Kazimierza Antoniego Falewicza, zastępca d-cy 4. dywizjonu artylerii konnej Suwalskiej Brygady Kawalerii, wchodzącej we wrześniu 1939 w skład Grupy Operacyjnej "Narew". Został wielokrotnie ranny w toku walk pod Kockiem.
Kontakt ze Związkiem Walki Zbrojnej nawiązali: mjr Falewicz i ppor. art. Adam Jastrzębski. Z początkiem marca 1940 konspiracyjna jednostka artyleryjska otrzymała nazwę "Grupa Artyleryjska Granat". Struktura organizacyjna Grupy Artyleryjskiej "Granat" składała się z siedmiu baterii. Zorganizowane zostały magazyny uzbrojenia, warsztat rusznikarski oraz lokale kontaktowe. Zajęcia szkoleniowe ze sprzętem artyleryjskim prowadzone były w warsztatach i mieszkaniach prywatnych. Zorganizowano przeszkolenie w zakresie taktyki piechoty wraz z ćwiczeniami praktycznymi w lasach położonych na wschód od otwockiej linii kolejowej.
W lutym 1942, w momencie powołania Armii Krajowej w miejsce ZWZ, Komenda Główna AK doceniając znaczenie jednostki artyleryjskiej nadała jej rangę "10. Kadrowy Pułk Artylerii Armii Krajowej", kryptonim "548".
Zorganizowano dwa turnusy szkół podchorążych w okresie od września 1940 do maja 1943 roku. Nominacje na stopień bombardierów otrzymało 52 podchorążych. W okresie od maja do lipca 1943 roku kadra Grupy Artyleryjskiej "Granat" została zdekompletowana w wyniku aresztowań, co spowodowało opuszczenie Warszawy przez wiele osób. Niektórzy z nich podjęli działalność na innych terenach, włączając się do ruchu partyzanckiego.
W końcu 1943 przeorganizowano pułk, przystosowując jego strukturę do działań powstańczych. Stan osobowy wynosił około 400 ludzi - było to siedem plutonów szturmowych.
Na początku 1944 Grupa Artyleryjska "Granat" osiągnęła stan 432 ludzi, w tym 38 oficerów. W drugiej połowie lipca 1944 nastąpiła zmiana miejsca postoju Komendy Głównej AK - z terenu Mokotowa na Wolę, co spowodowało zmiany w rozmieszczeniu poszczególnych plutonów. Do dnia wybuchu Powstania Warszawskiego nie zdołano usytuować punktów koncentracji zaplecza sanitarnego i kwatermistrzowskiego oraz transportu broni i amunicji. Łącznie na dzień 1 sierpnia 1944 stanęło do walki około 320 żołnierzy i oficerów Grupy Artyleryjskiej "Granat", czyli około 80%  stanu. Z tej grupy tylko ok. 130 żołnierzy było uzbrojonych w broń i granaty.
Grupa Artyleryjska "Granat" po ataku na baterię na Polu Mokotowskim, walcząc w ramach 4 Rejonu V Obwodu, wycofała się na południe i skutecznie wspomagała w walkach początkowo pułk "Baszta" a po 01.IX.1944 pułk "Waligóra" na Dolnym Mokotowie.
Stan osobowy żołnierzy podczas Powstania wyniósł ogółem 520 ludzi, z których 230 poległo.
Do obozów jenieckich dostało się 90 żołnierzy spośród 160, którzy przeżyli Powstanie.
W uznaniu zasług Komenda Główna AK odznaczyła żołnierzy Grupy Artyleryjskiej "Granat":

10 Krzyżami Srebrnymi Orderu Wojennego Virtuti Militari,

43 Krzyżami Zasługi z Mieczami (złote, srebrne i brązowe),

69 Krzyżami Walecznych, w tym 6 dwukrotnie.

31.VII.1944

dowódca - kpt. art. Józef Szyszko "Bachmat"
zastępca - kpt. art. Stefan Aleksander Arnold "Janusz"

I Grupa Szturmowa
z-ca - por. rez. art. inż. Adam Jastrzębski "Rożan"
4 pluton - ppor. rez. art. Włodzimierz Poulich "Włodek"
5 pluton - ppor. rez. art. Stanisław Eugeniusz Kietliński "Hel"
pluton Spec. - ppor. rez. art. Zbigniew Roguski "Tłomacki"
II Grupa Szturmowa

- kpt. art. Stefan Aleksander Arnold "Janusz"
z-ca - por. art. Jan Wierusz-Kowalski "Rok"
1 pluton - por. rez. art. Waldemar Olszewski "Waldemar"
2 pluton - por. rez. art. Andrzej Pietraszkiewicz "Adolf"
3 pluton - por. sł. st. art. Jan Wierusz-Kowalski "Rok"
7 pluton Techn. - ppor. rez. art. Jan Herbich "Godzimierz"