biografia

Zgrupowaniem dowodził w dniach: 1-11 VIII [ciężko ranny w ataku na Stawki]. Po zranieniu swego zastępcy mjr. "Bolka" [25.VIII.44], powrócił ze szpitala i 27.VIII.44 ponownie objął dowodzenie. Od 5.IX.1944 dowódca wszystkich sił powstańczych walczących na Górnym Czerniakowie, w dniach 20-27.IX.44 na Mokotowie, do kapitulacji w Śródmieściu.

szef sztabu

mjr. dypl. BOLEK Wacław Janaszek, p.o. d-cy w dniach 11-25 VIII, ciężko ranny na Koźlej, zamordowany 27 IX 1944 w szpitalu polowym na Drewnianej 8 [Powiśle].

ppłk. TUR Stefan Tomków, od 25 VIII 1944

oficerowie sztabu

mjr. SAWA Mieczysław Kurkowski, dowódca odwodu zgrupowania, ciężko ranny 25 VIII, zamordowany 27 IX 1944 w szpitalu polowym na Drewnianej 8 [Powiśle].

kpt. HORODYŃSKI Wacław Chojna

kpt. TRZASKA Eugeniusz Konopacki, od 17 IX dowódca II rzutu zgrupowania

szef łączności

kpt. POLA Roman Kiźny

kwatermistrz

kpt. SZCZĘSNY Nowosielski, poległ 13 VIII 1944 ul. Miodowa

por. KLARA Stanisław Wierzyński - od 14 VIII 1944

wywiad

por. RĘBISZ Franciszek Hamankiewicz

por. ZAREMBA Józef Wiliński

ppor. JEŻ Stefan Miłkowski

adiutanci

ppor. TATAR Franciszek Jurecki - poległ 25 VIII 1944

por. KLARA Stanisław Wierzyński - od 5 IX 1944

oficer operacyjny

pchor. BARNABA NN

oficerowie do zleceń

por. ADAM Roman Gronecki

pchor. JARKO Zbigniew Koworodko

por. BRZECHWA Roman Grzybowski, od 16 IX 1944 do 3 X 1944

oficerowie łącznikowi

mjr. KMITA Wiktor Sztompke

pchor. BIELAWA Zdzisław Sadowski

st.ogn. SKAŁA Henryk Rajewski

pchor. KOMAR Józef Kisielnicki

szef saperów

kpt. GRYF Leon Tarajkowicz

szef uzbrojenia

ppor. DANKO Bogdan Gawroński

szef sanitariatu

ppłk. SKIBA Cyprian Sadowski, dowódca komórki sanitarnej "Rola 81"

kancelaria

kpt. PRZEMYSŁAWA dr med. Zofia Maternowska, na Starówce lekarz w szpitalu Miodowa 23

DUSZPASTERSTWO

OJCIEC PAWEŁ ks. Józef Warszawski - kapelan zgrupowania

KOMENDANTKA łączniczek

kpt. IRMA Anna Mazurkiewicz

Brygada Dywersyjna BRODA 53 w składzie:

     kompania TOPOLNICKI

     oddział dywersji bojowej kobiet DYSK

     batalion ZOŚKA

batalion PARASOL

batalion CZATA 49

batalion MIOTŁA

batalion PIĘŚĆ

kompania Kedywu OW KOLEGIUM  A

uzbrojenie Kedywu - godzina "W"

1 VIII 1944 zgrupowanie "RADOSŁAW"

liczyło łącznie około 2300 żołnierzy

skład Brygady:

kompania "TOPOLNICKI", kompania "DYSK", kompania motorowa "ŻUK", batalion "ZOŚKA"

Dowódcy Brygady:

kpt. mjr. ppłk. JAN Jan Kajus Andrzejewski, † 31 VIII Bielańska-Senatorska przebicie

por. kpt. hm. JERZY Ryszard Białous, d-ca od 3 do 23 IX

oficerowie sztabu:

por. BRAT Ewaryst Jakubowski, cichociemny, adiutant, † 31 VIII Bielańska-Senatorska przebicie

kpt. PODHORECKI Józef Hłasko, oficer do zleceń specjalnych, † 31 VIII Bielańska przebicie

por. szczerba Czesław Jerzy Berowski, poczet d-cy, † 11 VIII 1944 Wola

por. Szczerba Jan Kozubek, d-ca kompanii "Żuk", poczet d-cy, † 14 IX 1944 Okrąg 2

por. XEN Bolesław Stańczyk, od 3 IX 1944 z-ca dowódcy "BRODY 53"

por. BROM Zygmunt Kujawski, szef sanitariatu

por. kpt. TOPOLNICKI Jan Misiurewicz,

ciężko ranny 13 IX 1944 ul. Okrąg, zamordowany 21 IX 1944 w szpitalu ul. Wilanowska 5.

por. kpt. mjr. LENA Wanda Gertz

JERZY por. kpt. Ryszard Białous, 1-31 VIII d-ca baonu, od 3 IX d-ca "BRODY 53"

PIOTR POMIAN kpt. hm. Eugeniusz Stasiecki, z-ca d-cy, † 16 VIII getto

SZCZERBA por. Jerzy Berowski, poczet d-cy, † 11 VIII Wola

JUREK TK  por. Jerzy Pepłowski, adiutant, dołączył 3 IX w Śródmieściu, † 16 IX ul. Okrąg

XEN por. Bolesław Stańczyk, od 3 IX adiutant d-cy baonu, z-ca dowódcy "BRODY 53"

BRZECHWA por. Roman Grzybowski, kwatermistrz baonu od 1 VIII do 15 IX

OJCIEC PAWEŁ ks. Józef Warszawski, kapelan zgrupowania "Radosław" i baonu "Zośka"

1. kompania "MACIEK"

BLONDYN por. phm. Andrzej Łukoski, † 18 VIII ul. Nalewki

KMITA ppor. Henryk Kozłowski, p.o. d-cy komp. ranny 22 VIII

SKALSKI ppor. Tadeusz Schiffers, p.o. d-cy komp. † 16 IX Wilanowska 18

I pluton "WŁODEK"TYKA por. Jerzy Golnik, † 9 VIII Wola, boisko "Skry"
II pluton

SKALSKI ppor. Tadeusz Schiffers, † 16 IX Wilanowska 18

PORAJ ppor. Stefan Kowalewski, p.o. d-cy plut. † 31 VIII Bielańska

III pluton

ZAGŁOBA ppor. Andrzej Sowiński, ciężko ranny 8 VIII Wola

BORSUK sierż. pchor. Wiesław Brauliński, p.o. d-cy, † 8 VIII

MARIAN plut. pchor. Marian Bielicki, † 15 VIII getto

IV plutonKINDŻAŁ ppor. phm. Leszek Kidziński, † po 21 IX Wilanowska nr 18

2. kompania "RUDY"

MORRO plut. pchor. ppor. por. kpt. Andrzej Romocki, † 15 IX ul. Solec

FLORIAN por. Jerzy Jagiełło, z-ca d-cy, † 14 VIII ul. Przebieg

Drogosław plut. pchor., ppor. Jan Więckowski, kwatermistrz

I pluton "SAD"

JERZYK por. phm. Jerzy Weil, ranny 12 VIII, † 22 IX ul. Wilanowska

SIELAKOWA ppor. Jacek Majewski, p.o. d-cy, † 31 VIII Bielańska

II pluton "ALEK"

KOŁCZAN ppor. phm Eugeniusz Koecher, † 8 VIII cm. Ewang.

MARYŚKA ppor. phm. Jan Jaworowski, zmarł z ran 10 X 1944

MAŁY JĘDREK ppor. phm. Andrzej Makólski, † 28 VIII

KOLKA st. sierż. Czesław Nantel, † 31 VIII ul. Bielańska

XIĄŻĘ por. phm. Andrzej Samsonowicz, † 15 IX ul. Solec

LOLEK ppor. phm. Leonard Pecyna, † 18 IX ul. Wilanowska 18

III pluton "FELEK"

KUBA por. phm. Konrad Okolski, † 11 VIII Wola, ul. Kolska

CIELAK plut. pchor, Tadeusz Szajnoch p.o. d-cy, c. ranny, > na Żoliborz

SŁOŃ por. phm. Jerzy Gawin, † 23 IX ul. Solec - próba przebicia

3. kompania

GIEWONT por. hm. Władysław Cieplak, † 30 VIII ul. Zakroczymska 7

JAŚ CZARNY ppor. phm. Jan Wuttke, z-ca, † 19 IX Wilanowska

TADEUSZ ppor. hm. Jan Kubacki, z-ca, † 19 VIII Szpital Jana Bożego

I plutonHOWERLA ppor. hm. Stanisław Kozicki, † 22 VIII boisko "Polonii"
II plutonMICHAŁ ppor. Michał Glinka

pluton żeński "OLEŃKA"

ZOSIA DUŻA sanit. Zofia Krassowska, zm. z ran 6 VIII Szpital Wolski

pl. pancerny "WACEK"

WACEK por. kpt. hm. Wacław Micuta

Kedyw "KOLEGIUM  A"

ŚNICA ppor. Bolesław Górecki, od 12 VIII dowodził plutonem w "Zośce"

  mjr. WITOLD - Tadeusz Runge, dowódca batalionu, cichociemny

kompania "ZGODA"

Zgoda kpt. Tomasz Wierzejski cc, przeznaczony do 30 DP AK
pluton "CZARNEGO"CZARNY por. Marek Szymański z 27. Wołyńskiej DP AK
pluton "Głoga"GŁÓG por. Cezary Nowodworski, cc, od 28 VIII d-ca komp. Zgoda, zaginął
pluton "RUSKIEGO"RUSKI ppor. Marian Czarnecki
kompania "PIOTR"PIOTR por. Zdzisław Zołociński z 27. Wołyńskiej DP AK
pluton "MIECZYKI"MIECZ pchor. Mieczysław Kurzyna, pluton z KN
kompania "MOTYL"MOTYL por. Zbigniew Ścibor-Rylski z 27. Wołyńskiej DP AK
pluton "TORPEDA"TORPEDA ppor. Kazimierz Jackowski, z "MIOTŁY"
drużyna kurierów KG AKSTANISŁAW ppor. Zenon Ziemba, pol. Wola VIII
drużyna "FRANKA"FRANEK por. Franciszek Gramza, pol. Wola VIII
drużyna "ROLICZA"ROLICZ por. Józef Kaczmarek
drużyna "BRONKA"BRONEK por. Henryk Walewski, pol. Wola VIII
drużyna "CEDRO"CEDRO ppor. Jan Byczkowski, pol. pl. Bankowy 31 VIII
drużyna  "ANDRZEJA"ANDRZEJ por. Antoni Sławski - członkowie bazy lubelskiej
Sanitariatdr BOLEK  NN  pol. VIII Stare Miasto

mjr. OKOŃ Alfons Kotowski, 9 VIII mianowany d-cą "Grupy Kampinos", zginął w potyczce z oddziałami odgradzającymi 30 IX w rejonie Budy-Zosiny

kpt. HERSE Zbigniew Szarawa, zastępca d-cy

Z nie wyjaśnionych przyczyn, w czasie koncentracji nie dołączyły do batalionu dwie z trzech kompanii. Na Wolę dotarli jedynie ludzie z kompanii por. "PORAWY" i pluton por. "AGATONA". O godzinie "W" oddział w sile ok. 120 żołnierzy obsadził cmentarz Ewangelicki.
Kompania "ZEMSTA"PORAWA por. Stefan Matuszczyk
I plutonPRAWY ppor. Józef Budzyński
II pluton

NAPRAWA por. Tadeusz Towarnicki, pol. 1 VIII Wola

HENRYK ppor. Kazimierz Barszczewicz, pol. 27 VIII Nowe Miasto

III pluton ANDRZEJEWSKI sierż. pchor. Andrzej Zawadzki

pluton "AGATON"

AGATON por. Stanisław Jankowski, cichociemny

kpt. NIEBORA Władysław Mazurkiewicz, poległ 11 VIII ul. Stawki róg Dzikiej [brat "Radosława"]

ppor. SZCZĘSNY Michał Panasik

O godzinie "W" baon tworzyły 4 kompanie złożone z następujących szkieletowych plutonów:

pluton "KOSTKA" - NN

pluton "CZARNEGO" - Tadeusz Janicki

pluton "TORPEDY" - Kazimierz Jackowski

pluton "MIRKA" - NN

pluton "MARSA" - Tadeusz Mrówczyński

pluton "BARTOSZA" - Bolesław Krzymkowski

pluton "JERZYKÓW" - SZCZĘSNY Michał Panasik z POS "Jerzyki"

pluton "NIEDŹWIEDZI" - NIEMY pchor. Leszek Niżyński z KN

2 plutony "OLSZYNY" - por. Tadeusz Wiwatowski z "KOLEGIUM A", pol. 11 VIII ul. Stawki

2 plutony "SARMAKA" - ppor. Henryk Gawlikowski

pluton "KULESZY" - ppor. Witold Przyborowski

pluton "GAŁĄZKI" - ppor. Zygmunt Ziemięcki

łącznie ok. 350 żołnierzy w tym ok. 20-30 sanitariuszek

kpt. mjr. PŁUG Adam Borys, dowódca baonu, c. ranny 6 VIII Wola

por. JEREMI Jerzy Zborowski, p.o. d-cy 6 VIII-15 IX, 3 x ranny, ok. 23 IX zamordowany

ppor. MIRSKI Jerzy Zapadko, p.o. d-cy, ranny: 3 VIII Wola i 26 VIII Starówka

plut. pchor. KAKTUS Tadeusz Szabelski, adiutant d-cy, poległ 21 IX Wilanowska 10

kpr. pchor. ROBERT Wiesław Raciborski - kwatermistrz

kpr. pchor. KORCZAK Wojciech Świątkowski - szef służby "Moto"

DR MAKS Zbigniew Dworak - szef sanitariatu

1.  kompania

RAFAŁ kpr. pchor. Stanisław Leopold, poległ 25 VIII Starówka

RYSIEK kpr. pchor. Ryszard Hoffman, z-ca, poległ IX Czerniaków

I pluton

MIETEK kpr. pchor. Antoni Sakowski, ranny: 8VIII i 27VIII, pol. 1 IX w kanałach

AKSZAK plut. pchor. Przemysław Kardaszewicz, z-ca, pol. 24 VIII Starówka

II pluton

WŁADEK plut. pchor. Władysław Wajnert, pozostał na Żoliborzu 

GRYF sierż. pchor. Janusz Brochwicz-Lewiński, z-ca d-cy, c. ranny  8 VIII  Wola

III plutonOLEK plut. pchor. Tadeusz Kamiński, poległ 19 IX Czerniaków
IV plutonHENRYK ppor. Jerzy Dargiel, ranny VIII Starówka
V pluton "NAROCZ"DAMAZY por. Bronisław Jastrzębski

2.  kompania

MIRSKI kpr. pchor. Jerzy Zapadko, ranny: 3 VIII Wola, 26 VIII Starówka

LUBICZ ppor. Marian Janczakowski, I z-ca, poległ 12 VIII Starówka

KOPEĆ kpr. pchor. Stanisław Jastrzębski, II z-ca, c. ranny 6 VIII Wola i po przeniesieniu kanałami dwukrotnie ranny w Śródmieściu

I pluton

KOPEĆ plut. pchor. Stanisław Jastrzębski, 

TOMASZ ppor. Andrzej Góral

II pluton

MAG plut. pchor. Zdzisław Dobrowolski, ranny VIII Starówka

ŻARSKI kpr. pchor. Marceli Wiśniewski, z-ca, ranny VIII Starówka

III pluton

BOLEC plut. pchor. Tadeusz Chojko, c. ranny VIII Wola

RYŚ kpr. pchor. Zbigniew Chmaj, z-ca, poległ 15 VIII Starówka

3.  kompania

LUTY plut. pchor. Wacław Dunin-Karwicki, ranny 14 VIII na Powiślu, zmarł 21 XI

LOT plut. pchor. Jerzy Gebert, ranny 31 VIII Starówka

I plutonLOT plut. pchor. Jerzy Gebert
II pluton

MORS plut. pchor. Bohdan Czarnecki

KRZYŚ plut. pchor. Krzysztof Kamil Baczyński, z-ca, pol. 4 VIII Pałac Blanka

III pluton

SZARAK kpr. pchor. Bogdan Woźniak, ranny 8 VIII i 14 IX

SPOKOJNY kpr. Jerzy Chojecki, z-ca d-cy plutonu

skład plutonu "Śnicy" po detaszowaniu do "Zośki"

por. OLSZYNA Tadeusz Wiwatowski, d-ca kompanii, poległ 11 VIII 1944 ul. Stawki

ppor. STASINEK Stanisław Sosabowski, d-ca plutonu, c. ranny 4/5 VIII 1944, stracił wzrok

ppor. por. ŚNICA Bolesław Górecki, po zranieniu "Stasinka" d-ca plutonu,

ppor. SŁOŃ Tadeusz Bembiński, d-ca plutonu, ostatni raz widziany 4 VIII szpital Karola i Marii

Od 1 VIII 1944 oddział został podporządkowany dowódcy Kedywu KG AK i włączony w skład zgrupowania "Radosław". Początkowo kompania walczyła jako samodzielny oddział lecz po kilku dniach jej część - pluton "Olszyny" - wcielono do "Miotły". Walki w rejonie Stawek, cmentarzy i Okopowej "Kolegium A" okupiło ciężkimi stratami. 12 VIII 1944 resztki plutonu "Stasinka", pod dowództwem "Śnicy", detaszowano do baonu "Zośka".

 

 

SZLAK BOJOWY ZGRUPOWANIA "RADOSŁAW"

WOLA - STARÓWKA - CZERNIAKÓW - MOKOTÓW

Uzbrojenie Kedywu KG AK 1 VIII 1944

Stan uzbrojenia według:

Borkiewicza

 Przygońskiego

 Kirchmayera

karabiny100806100 
ręczne karabiny maszynowe101010
lkm-y i ckm-y444
pistolety maszynowe194200200
pistolety300771nie podaje
karabiny ppanc.8 łącznie308 łącznie
granatniki ppanc. PIAT7
miotacze ognia4nie podaje4
granaty ręczne300023653000
granaty ppanc.404040
butelki zapalające1000nie podajeok. 1000

Tak wyglądało uzbrojenie doborowego powstańczego zgrupowania Armii Krajowej. Dodam, że kompanie "Kedywu" uchodziły w Warszawie za najlepiej uzbrojone oddziały.

A jak w tym czasie uzbrojony był pułk piechoty 2. AWP?

To porównanie mówi samo za siebie...

pistolety maszynowe427
karabiny1729
ręczne karabiny maszynowe162
ciężkie karabiny maszynowe54
rusznice przeciwpancerne75
działa kal. 76 mm4
działa kal. 45 mm12
moździerze kal. 120 mm8
moździerze kal. 82 mm27
moździerze kal. 50 mm18

Rodzi się więc pytanie: jak to możliwe, że tak słabo uzbrojony Kedyw zdołał przez 63 dni walczyć z regularnymi jednostkami armii niemieckiej?

Ustalenie dokładnego stanu uzbrojenia Kedywu wydaje się dzisiaj zadaniem niewykonalnym. Składa się na to kilka powodów: przede wszystkim brakuje kompletu dokumentów z archiwum Kedywu, lecz nawet gdyby dokumenty te się odnalazły i tak nie poznalibyśmy pełnej prawdy. Część oddziałów nie ujawniała całej posiadanej broni - w nadziei na uzyskanie kolejnych sztuk z odgórnych przydziałów.

Sporo broni zdobywano przed Powstaniem Warszawskim w zabronionych przez Komendę Główną "dzikich akcjach", a także kupowano, z prywatnych funduszy, od wycofujących się Węgrów i Niemców. 

Na uzbrojenie Kedywu składały się praktycznie wszystkie typy i systemy broni używanej na europejskich teatrach działań.

Obok przedwojennej broni polskiej [VIS-y, radomskie Mausery 28], oddziały walczyły zdobyczną bronią niemiecką, czeską, włoską, węgierską, lub pochodzącą ze zrzutów - angielską [BREN] i amerykańską [Thompson], a także - w końcowym okresie walk - sowiecką[PPSz-41], która pojawiła się we wrześniu wraz z desantem na Górnym Czerniakowie.

Oczywiście nie można przemilczeć światowego precedensu jakim była konspiracyjna produkcja pistoletów maszynowych! Oddziały powstańcze walczyły konspiracyjnie produkowanymi STEN-ami i Błyskawicami. Na wysokich obrotach pracowały podziemne wytwórnie granatów [Sidolki, Filipinki] i butelek zapalających. Sposobem "chałupniczym" wytwarzano także plecakowe miotacze płomieni i lekkie granatniki.

Ta różnorodność broni powodowała wiele problemów - głównie z amunicją. Najpopularniejszym nabojem był niemiecki 9x19 mm Parabellum [pistolety: Luger P-08, Walther P-38, pistolety maszynowe: STEN, MP-40, Błyskawica, Schmeisser MP.28/II, Bergmann Bgm-35, Beretta M 1938/42].

Karabiny samopowtarzalne [Mauser 98k] i karabiny maszynowe [MG-34, MG-42] opierały się o standardowy niemiecki kaliber 7,92 mm.

Spore problemy mieli ci powstańcy, którym walczyć przyszło np. doskonałym amerykańskim peemem M1A1 Thompson kal. 11,43 mm, bądź równie dobrymi sowieckimi PPSz-41 kal. 7,62 mm [amunicji do "pepesz" praktycznie nie było na kim zdobyć...]. 

Mimo wszystkich tych problemów oddziały ppłk "Radosława" były powszechnie uważane za najlepiej uzbrojone w całym Powstaniu Warszawskim, a "siłę ich ognia" można było porównać jedynie z mokotowską "Basztą" ppłk "Daniela".

W oczach żołnierzy z innych oddziałów chłopcy z "Miotły", "Zośki", "Czaty 49" i "Parasola" byli "uzbrojeni po zęby", a ich "Steny" i "Thompsony" wzbudzały z trudem ukrywaną zazdrość.