od 20.IX.1944 - 8. DP AK im. Romualda Traugutta

7 VIII 1944 Obwód II został podporządkowany płk "Wachnowskiemu"

wchodząc wraz z Grupą "Kampinos" w skład Grupy "Północ"

m.p. 1 VIII 1944 ul. Mickiewicza 34/36, następnie ul. Dygasińskiego 13,

kryptonim radiowy: "Żywiciel"

II Obwód AK Żoliborz, obejmujący właściwy Żoliborz oraz Marymont i Bielany, był tym miejscem w mieście, w którym otwarte działania zbrojne zaczęły się 1 sierpnia najwcześniej, bo już pomiędzy godziną 14 a 15:30. Zaskoczenie dwóch grup powstańców udających się na zbiórkę i wynikła stąd strzelanina spowodowały obsadzenie przez Niemców przed godziną "W" skrzyżowań głównych ulic Żoliborza oraz wiaduktu koło Dworca Gdańskiego. W tej sytuacji nie zdołano opanować przez zaskoczenie Cytadeli, fortów - Traugutta i Legionów, Dworca Gdańskiego, gmachu Instytutu Chemicznego (magazynów formacji SS), Szkoły Gazowej przy ulicy Gdańskiej, terenu CIWF (AWF) i lotniska na Bielanach. Dowódca Obwodu ppłk Mieczysław Niedzielski "Żywiciel" nakazał przejście sił z Żoliborza do Puszczy Kampinoskiej, co nastąpiło 2 sierpnia nad ranem. Na terenie Żoliborza pozostała jedynie mała grupa powstańcza w blokach przy placu Wilsona. 3 sierpnia jednak ewakuowane oddziały, otrzymawszy rozkaz powrotu, ponownie obsadziły Żoliborz, zajmując w następnych dniach stopniowo wolne od nieprzyjaciela południowo-zachodnie części dzielnicy. Do walki włączyły się też plutony AL, czynne na odcinku zachodnim i na przedpolu Marymontu. Odtąd na kilka tygodni granice stanu posiadania powstańców zamykały się od południa ulicą gen. Zajączka i aleją Wojska Polskiego, od zachodu mniej więcej linią dzisiejszej ulicy ks. Jerzego Popiełuszki, od północy przez Marymont do dolnej części ulicy Potockiej i Mickiewicza, wschodnia zaś granica przebiegała w rejonie ulic Promyka i Kaniowskiej, w pewnym oddaleniu od wału wiślanego. Dwa nieudane, okupione ciężkimi stratami, natarcia na Dworzec Gdański (20-21 VIII i 21-22 VIII) i szereg innych wypadów bojowych nie zmieniły zasadniczo sytuacji dzielnicy. Władzę cywilną sprawowała tu Ekspozytura Starostwa Warszawa-Północ przy znacznej pomocy szeroko rozwiniętego samorządu mieszkańców, szczególnie dobrze funkcjonującego w mających stare tradycje osiedlach spółdzielczych. W ostatniej dekadzie sierpnia siły powstańcze na Żoliborzu zostały wzmocnione przez żołnierzy z oddziałów kampinoskich i przez napływ części oddziałów ewakuowanych kanałami ze Starego Miasta, w tym około 300 ludzi ze staromiejskiego zgrupowania AL. W pierwszych dniach września Niemcy odebrali wiele ulic na Marymoncie, przesuwając się aż do końca ulicy Mickiewicza i w tej części dzielnicy dokonali krwawej masakry ludności. 18 września przeprawiły się z Pelcowizny jednostki 6. pułku piechoty 2. Dywizji Piechoty LWP, które w ciągu kilkudziesięciu godzin toczyły nierówną, okupioną wielkimi stratami walkę z przeważającymi siłami niemieckimi, chcąc utworzyć trwały przyczółek. Równocześnie z natarciem na Mokotów 24 września zaczęły się silne ataki niemieckich sił pancernych na Żoliborz. W ciągu następnych dni stopniowo zmniejszał się polski stan posiadania, do kilku uliczek ograniczonych północnym odcinkiem ulicy Mickiewicza i wschodnią częścią ulicy Krasińskiego. 30 września o godzinie 18.30 oddziały żoliborskie zaniechały dalszego oporu na rozkaz Komendy Głównej AK; zaledwie kilkudziesięciu żołnierzy AL, AK i osób cywilnych zdołało się przedostać na wschodni brzeg Wisły. Po zajęciu dzielnicy w wielu przypadkach nieprzyjaciel dobijał rannych leżących w piwnicach.

komendant

ppłk. ŻYWICIEL Mieczysław Niedzielski

od 20 IX p.o. d-cy 8. DP AK, c. ranny 29 IX

szef sztabumjr. ROMAN Andrzej Janczak
- 259 samodzielny pluton strażaków - od 5.VIIIpor. poż. Bronisław Bauer

zgrupowanie ŻNIWIARZ:

 [9. Kompania Dywersji Bojowej "Żniwiarz", DB-17]

por. kpt. SZELIGA - ŻNIWIARZ Mieczysław Morawski
- pluton 226

ppor. Schayer Bogdan Kunert

ppor. TADEUSZ Tadeusz Huskowski

- pluton 229

kpr. pchor. PORAJ [sułtan] St. Swiniarski 1 VIII

kpr. pchor. zarewicz Witold Lisowski

- pluton 230kpr. pchor. SZUMSKI Zygmunt Wysłouch

Rejon I

kpt. mjr. JUR Marian Kowalski

zgrupowanie ŻAGLOWIEC:

9 VIII ujawnione jako 21. pp im. Dzieci Warszawy

kpt. ŻAGLOWIEC Marian Kamiński
- pluton 201ppor. GAMA Eugeniusz Piotrowski
- pluton 202ppor. ŻYTOMIRSKI Tadeusz Magier
- pluton 204por. PIOTR Wacław Wysocki
- pluton 205chor. VIS Michał Churło
- pluton 206ppor. MAREK Witold Jabłonowski
- pluton 207por. JASKÓLSKI Henryk Czerwiec
- pluton 208ppor. OSTROMIR Edward Bonarowski
- pluton 209ppor. PRAWDZIC Józef Krzywnicki

Rejon II

Marymont

rtm. ŻMIJA Adam Rzeszotarski

zgrupowanie ŻMIJA:

rtm. ŻMIJA Adam Rzeszotarski
- pluton 224por. RAFA ? Mańczak
- pluton 225sierż. SIWY Piotr Urbaniak
- pluton 254plut. pchor. ZBIGNIEW Zbigniew Ptak
- pluton 257rtm. GRYF Henryk Mostowski
- pluton 244por. ANDRZEJ Andrzej Nowak

Rejon III

Bielany

kpt. mjr. ŻUBR (SERB) Władysław Jeleń-Nowakowski

zgrupowanie ŻUBR [SERB]:

kpt. mjr. ŻUBR (SERB) Władysław Jeleń-Nowakowski
z-ca kpt. ROMAŃSKI Władysław Klęk
- pluton saperów ppor. OLSZYNA Władysław Czerny
- 211. pluton łącznościst. sierż. WARIAG Kazimierz Zarzycki
- oddział fortyfikacyjny por. KRET Jan Markowicz
- kompania przeciwpożarowasierż. pchor. RYBAK Janusz Ciechanowski
- pluton 285 [wcześniej WSOP]ppor. ŁYSY Aleksander Nurowski

1. kompania

oficer kompanii

szef kompanii

patrol sanitarny

por. kwarciany Jerzy Zdrodowski

ppor. HENRYK Franciszek Dębowy

sierż. WOJCIECH Stanisław Pierściński

JANA Janina Prot

- pluton 247ppor. swir Dionizy Sybicki
- pluton 248ppor. elar Lucjan Renner - rozstrzelany 2 VIII
- pluton 249ppor. peYka Roman Lisowski
- pluton 250 - od 12 VIII w 3. komp.

ppor. czyn Józef Nycz

ppor. ŁOŚ Zygmunt Gordon - od 12 VIII

- pluton motorowyppor. Jan Nowakowski

2. kompania

oficer kompanii

szef kompanii

patrol sanitarny

por. STARŻA Jerzy Terczyński

ppor. MAR Marian Pawłowski

sierż. BOSMAN Józef Nowak

JOANNA Zofia Kondracka

- pluton 237

ppor. DUNIN Jerzy Mieczyński

ppor. GIEDROYĆ Konstanty Kiersnowski 7-30  VIII

ppor.  OKSZA Jerzy Staszewski - od 31 VIII

- pluton 239ppor. ZYCH Zdzisław Grunwald
- pluton 212

ppor. KUBA Czesław Kubzdela

[ppor. brzoza Stanisław Rudowicz]

- sekcja granatników

ppor. OKSZA Jerzy Staszewski 12-31 VIII

plut. pchor. JÓZWA Henryk Józefkowicz

3. kompania

 

por. ojciec marian Marian Radwan † 15 IX

kpt. jacek Jacek Twardowski - od 15 IX

szef kompanii sierż. MŁOT NN
patrol sanitarny JANINA Barbara Muszewska
- pluton 255ppor. zawisza Stanisław Stryjek

- pluton 256

ppor. JUR Jerzy Dmochowski

pchor. ryś Piątkowski - z-ca

- pluton 250 ppor. ŁOŚ Zygmunt Gordon

Rejon IV

Powązki

kpt. SZKODNIK [ŻYRAFA] Kazimierz Nowacki

IV baon OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego

por. STARY Roman Dąbrowski

zgrupowanie ŻYRAFA II:

ppor. TATAR Ryszard Wołczyński
1. kompaniappor. WIKTOR Marian Mehrenholc
- pluton 219ppor. ROLA Marek Różycki
- pluton 220st. sierż. CHĘTNY Stanisław Płaszczak
- pluton 260ppor. JANUSZ Marian Sitek
2. kompaniapor. JAN Jan Zaliwski
- pluton 218ppor. MISIEWICZ Marceli Truszewski
- pluton 221sierż. LEWSKI Marian Kukielewski
3. kompaniappor. SIOKA Kazimierz Woyde
- pluton 227

pchor. ADAM Adam Hebrowski

pchor. ANTEK Andrzej Wiczyński - od 17 VIII

- pluton 234ppor. KOZIOŁ Stanisław Grysiński
- pluton 232

plut. ŻORŻ Henryk Miechowski

st. sierż. DOCHA Henryk Doroba

zgrupowanie ŻBIK:

kpt. SŁAWOMIR Witold Plechowski
ppor. GAWRON Marian Masłowski
- pluton 215
- pluton 217ppor. ŻBIK Marian Korytowski
- pluton 233
ppor. ROMAN Piotr Płoski

Grupa KAMPINOS

kpt. rez. SZYMON Józef Krzyczkowski,

c. ranny 2 VIII - atak na lotnisko Bielany

ppor. por. DOLINA Adolf Pilch, p.o. 2-16 VIII

mjr. OKOŃ Alfons Kotowski, 16 VIII-29 IX,

zginął Budy-Zosiny [próba przebicia na płd.]

zastępca d-cypor. WYRWA Bogdan Jaworski, b. adiutant VIII Rej. 
kwatermistrzkpt. WOJTEK Wojciech Dwornicki
sanitariat w Krogulcudr Antoni Banis - lekarz nacz. szpitala
sanitariat w Laskachdr Kazimierz Cebertowicz, kier. szpitala
kapelani

ks. RADWAN II Jerzy Baszkiewicz

ks. prof. RADWAN III Stefan Wyszyński

pułk Palmiry - Młociny

(po włączeniu zgrupowania Stołpecko-Nalibockiego do rejonu Łomianki)

kpt. rez. SZYMON Józef Krzyczkowski,

c. ranny 2 VIII - atak na lotnisko Bielany

ppor. por. cc DOLINA Adolf Pilch

po 29 IX przebił się w Góry Świętokrzyskie

I baon [Rejonu VIII "Łęgów" - Łomianki]por. JANUSZ Janusz Lengner
1. kompania

por. ZETES Zygmunt Sokołowski

pluton 1776

plut. pchor. BERNARD Bernard Freisleben

pluton 1777

plut. pchor. DĄB II Franciszek Sznajder

pluton 1778

plut. KULECZKA Marian Kajszczak
3. kompania

kpt. KARAŚ Ignacy Jezierski

pluton 1784

plut. KAPRON Nikodem Kosiorek

pluton 1785

sierż. WIATRAK Bronisław Gromadka

pluton 1786

plut. TULIPAN Eugeniusz Przystawski

pluton 1787

chor. RYBAK Kazimierz Kozłowski
5. kompania

ppor. MACHER Marian Grobelny - 31.VII.44

d-capor. OLSZA Henryk Dobak - w Kampinosie

pluton 1792

plut. pchor. POLAN Zbigniew Pecyński

pluton 1793

plut. pchor. MURZYN Janusz Warmiński

pluton 1794

plut. SZCZAPA Stefan Burczyński
kompania szturmowapor. CZARNY Józef Snarski
II baon [Rejonu VIII "Łęgów" - Łomianki]kpt. DULKA Stanisław Nowosad
2. kompaniapor. GNIEW Zbigniew Luśniak

pluton 1780

wachm. pchor. CZARNY Józef Snarski
pluton 1781plut. Twardy Józef Gutowski

pluton 1782

plut. EDEK Antoni Michalak

pluton 1783

sierż. MŁOT Tomasz Miazga
4. kompaniapor. GNIEWOSZ Bolesław Kiełbasa
pluton 1788plut. BUT Karol Maj

pluton 1789

plut. ŁOŚ Kazimierz Majewski

pluton 1790

plut. TYGRYS Henryk Rydel

pluton 1791

plut. NUR NN

pluton łączności

plut. sł. st. Edward Pawlikowski

pluton saperów

SAMSON Ryszard Świerczyński
pluton żandarmeriiDZIK NN

I baon 78.  pp strzelców słuckich

por. DŹWIG Witold Pełczyński, po 1 IX na Żoliborzu

1. kompaniapor. DAN Franciszek NN
2. kompaniapor. STRZAŁA Witold Lenczewski
3. kompania

por. HELSKI Jerzy Piestrzyński

Dywizjon 27.  pułku ułanów im. Stefana Batorego

chor. NIECZAJ Zdzisław Nurkiewicz
I szwadronwachm. WOŁODYJOWSKI Jan Jakubowski
II szwadronwachm. LAWINA Józef Niedźwiedzki
III szwadronwachm. NARCYZ Narcyz Kulikowski
IV szwadronppor. JAWOR Aleksander Pietrucki
szwadron ckmpor. JAR Jarosław Gąsiecki
kompania WSOPpor. ŚWIT Eugeniusz Wyszomirski

Wojskowa Służba Kobiet

kom. POLKA Zofia Roesler

kompania AL 

por. TEOCH Teofil Kufel

kompania z IV baonu AL uciekła kanałami ze Starego Miasta na Żoliborz i wydostała się do Kampinosu, działała samodzielnie.

baon STRZAŁA

por. STRZAŁA Wincenty Krysz

baon KORWIN

mjr. KORWIN ? Bukowski, po 29 IX rozpuścił ludzi

baon ZNICZ [patrz: "Obroża"]

por. ZNICZ Bolesław Szymkiewicz, po 4 IX w Kampinosie

kompania PORAWA

por. PORAWA Stefan Matuszczyk z baonu PIĘŚĆ

kompania JERZYKÓW

por. JERZY Jerzy Strzałkowski

Punkty sanitarne II Obwodu:

Szpital nr 100 - klasztor SS. Zmartwychwstanek, ul. Krasińskiego 1,
Punkt opatrunkowy nr 101 ul. gen. Zajączka.
Punkt opatrunkowy nr 102 al. Wojska polskiego 29
Punkt opatrunkowy nr 102A ul. Mickiewicza 20,
Punkt opatrunkowy nr 103 pl. Inwalidów 2/4/6
Punkt opatrunkowy nr 104 ul. Czarnieckiego 49, rozwinięty w szpital na Forcie Sokolnickiego
Punkt opatrunkowy nr 104A - ul. Śmiała 43
Punkt opatrunkowy nr 105 ul. Pogonowskiego 23
Punkt opatrunkowy nr 106 ul. Krasińskiego 16
Punkt opatrunkowy nr 107 ul. Słowackiego 45
Punkt opatrunkowy nr 108 ul. Tylżyckiej 2
Punkt opatrunkowy nr 115 ul. Mickiewicza 34
Punkt opatrunkowy nr 115A ul. Dygasińskiego 20
Punkt opatrunkowy nr 116 ul. Suzina 3
Punkt opatrunkowy nr 116A ul. Krasińskiego 16
Punkt opatrunkowy nr 117 ul. Krasińskiego 18
Punkt opatrunkowy nr 201 ul. Pelplińska
Punkt opatrunkowy nr 202 ul. Lipińska 6/7
Punkt opatrunkowy nr 203 ul. Kasprowicza -"Nasz Dom" pl. Konfederacji 42/44 [al. Zjednoczenia]

OBWÓD IOBWÓD IIOBWÓD IIIOBWÓD IVOBWÓD VOBWÓD VI OBWÓD VII REJON VIII
ŚródmieścieŻoliborzWolaOchotaMokotówPragapowiat warszawski "Obroża"Samodzielny Rejon Okęcie